- Kijkwijzer 12
De documentaire is bijna zo oud als de cinema zelf. In de loop der tijd is het uitgegroeid tot een ongelooflijk veelzijdig genre, waarin feit en verbeelding moeiteloos in elkaar overvloeien. Van de eerste zwart-witbeelden tot direct geluid in de jaren ’50, van de opkomst van digitale video in de jaren ’80 tot de verrassende mogelijkheden van deepfake-technologie — telkens weer veranderden nieuwe technieken de manier van vertellen.
In deze cursus ontdek je hoe documentairemakers hun verhalen vormgeven en welke keuzes daarbij het verschil maken. We bekijken inspirerende fragmenten van vroeger én nu, en bespreken de technieken achter de beelden.
Maar kijken alleen is niet genoeg — je gaat ook zelf aan de slag! Met praktische filmtips en een laagdrempelige opdracht maak je je eigen korte documentaire, gewoon met je camera of smartphone. Huiswerk is niet verplicht, en technische kennis of dure apparatuur zijn absoluut niet nodig.
Laat je inspireren, leer kijken als een maker en vertel je eigen verhaal.
De reis langs stromingen en stijlen begint bij de geboorte van de film, ruim een eeuw geleden, en voert ons tot aan de huidige ontwikkelingen rond AI-gegenereerde video. We staan stil bij het begrip documentaire: wat is het precies, en vertelt een documentaire altijd de waarheid? En als dat niet zo is—maakt dat eigenlijk uit? We onderzoeken de rol van het verhaal: hoe wordt het verteld, en van wie is het verhaal eigenlijk? Daarnaast verdiepen we ons in de eerste stappen van het maakproces: van het bedenken van een idee en het doen van research tot het opstellen van een overtuigend filmplan.
Er zijn talloze manieren waarop een maker naar zijn onderwerp kijkt en de camera inzet. In deze bijeenkomst staat de observerende methode centraal: de maker als ‘vlieg op de muur’, geduldig wachtend tot er iets voor de camera gebeurt. Deze aanpak roept vragen op over de betrokkenheid én de verantwoordelijkheid van de maker. Hoe kies je als maker een bepaalde stijl, en welke stijl past bij welk verhaal? De praktische tips richten zich deze keer op (beter) filmen met eenvoudige middelen.
In de jaren ’60 maakten nieuwe technieken synchroon geluid en lichtgewicht apparatuur mogelijk. Makers waren steeds vaker persoonlijk aanwezig in hun film, en hoofdpersonen kregen letterlijk een stem. In deze les bekijken we voorbeelden van de vele manieren waarop interviews in film worden ingezet. De praktische tips gaan over de keuzes die daarbij komen kijken: wie interview je, waarom, in welke setting, en hoe leg je het gesprek vast?
Vanaf de jaren ’30 ontdekten filmmakers, maar ook organisaties en overheden, de kracht van beeld én geluid. Film werd ingezet om te informeren, onderwijzen of reclame te maken. Soms liet de maker de kijker weinig ruimte voor eigen interpretatie, terwijl in andere gevallen juist een persoonlijk verhaal centraal stond. In deze bijeenkomst bespreken we de vele mogelijkheden die de postproductie biedt om je verhaal vorm te geven.
Annelotte Verhaagen studeerde Film- en Televisiewetenschappen en begon in 1991 als zelfstandig ondernemer onder de naam AV Research & Redactie. Ze deed research en productie voor documentairemakers, werkte als redacteur kunst & cultuur bij VPRO, VARA en AVRO, en publiceerde over film in diverse media. Sindsdien is ze actief als filmjournalist, producent, researcher en regisseur van documentaires.
In 1999 ging haar eerste eigen film Tchau Brasil in première op het IDFA in Amsterdam. Tegenwoordig is ze eigenaar van filmenmetjesmartphone.nl, met als missie om mensen te leren betere video’s te maken met eenvoudige middelen.
Prijzen seizoen ’25-’26
Filmcursus Regulier | Reeks | €70
Filmcursus CJP/Student/U-Pas Korting | Reeks | €60
Cineville + Toeslag | Losse les | €15
Losse les | € 20