- Kijkwijzer 12
De documentaire is bijna zo oud als de cinema zelf. In de loop der tijd is het uitgegroeid tot een ongelooflijk veelzijdig genre, waarin feit en verbeelding moeiteloos in elkaar overvloeien. Van de eerste zwart-witbeelden tot direct geluid in de jaren ’50, van de opkomst van digitale video in de jaren ’80 tot de verrassende mogelijkheden van deepfake-technologie — telkens weer veranderden nieuwe technieken de manier van vertellen.
In deze cursus ontdek je hoe documentairemakers hun verhalen vormgeven en welke keuzes daarbij het verschil maken. We bekijken inspirerende fragmenten van vroeger én nu, en bespreken de technieken achter de beelden.
Maar kijken alleen is niet genoeg — je gaat ook zelf aan de slag! Met praktische filmtips en een laagdrempelige opdracht maak je je eigen korte documentaire, gewoon met je camera of smartphone. Huiswerk is niet verplicht, en technische kennis of dure apparatuur zijn absoluut niet nodig.
Laat je inspireren, leer kijken als een maker en vertel je eigen verhaal.
De reis langs documentaire stromingen en stijlen begint bij de geboorte van de film, ruim 125 jaar geleden, en loopt door tot de meest recente ontwikkelingen op het gebied van AI-gegenereerde video. Onderweg onderzoeken we fundamentele vragen als: wat is een documentaire eigenlijk? Is een documentaire altijd waar, en is dat wel noodzakelijk? Welke rol speelt het verhaal, en van wie is dat verhaal? Daarnaast besteden we aandacht aan de praktijk van het documentaire maken. We gaan in op het ontstaan van een idee, het belang van research en de functie van een filmplan als basis voor een succesvolle productie.
Er zijn verschillende manieren waarop documentairemakers naar hun onderwerp kijken en de camera inzetten. In deze bijeenkomst staat de observerende documentaire centraal: de maker als ‘vlieg op de muur’, die observeert en afwacht tot zich iets voor de camera ontvouwt. Deze benadering roept vragen op over de rol, betrokkenheid en verantwoordelijkheid van de filmmaker. Hoe maak je als maker een keuze voor een bepaalde stijl? En welke vorm past het best bij welk verhaal?
Door technologische ontwikkelingen vanaf de jaren vijftig kon de documentairemaker steeds vaker persoonlijk aanwezig zijn in zijn film en kregen hoofdpersonen letterlijk een stem. Sindsdien is het interview uitgegroeid tot een onmisbaar onderdeel van de documentaire. Aan de hand van filmfragmenten verken je de verschillende manieren waarop interviews in documentaires worden ingezet. Daarnaast komen de praktische keuzes aan bod die een maker daarbij maakt: van voorbereiding en vraagstelling tot vorm, positie en montage.
De vierde bijeenkomst staat in het teken van de kracht van montage. Van informatieve documentaires tot persoonlijke verhalen, en van subtiele suggestie tot een uitgesproken boodschap: je ontdekt hoe beeld en geluid worden ingezet om betekenis te creëren, emoties op te roepen en de blik van de kijker te sturen.
Annelotte Verhaagen studeerde Film- en Televisiewetenschappen en begon in 1991 als zelfstandig ondernemer onder de naam AV Research & Redactie. Ze deed research en productie voor documentairemakers, werkte als redacteur kunst & cultuur bij VPRO, VARA en AVRO, en publiceerde over film in diverse media. Sindsdien is ze actief als filmjournalist, producent, researcher en regisseur van documentaires.
In 1999 ging haar eerste eigen film Tchau Brasil in première op het IDFA in Amsterdam. Tegenwoordig is ze eigenaar van filmenmetjesmartphone.nl, met als missie om mensen te leren betere video’s te maken met eenvoudige middelen.
Prijzen seizoen ’26-’27
Filmcursus Regulier | Reeks | €70
Filmcursus CJP/Student/U-Pas Korting | Reeks | €60
Losse les | € 20
Cineville + Toeslag | Losse les | €15