Donderdag 24 september: Waar is film goed voor?

Waar is film eigenlijk goed voor? Het lijkt een eenvoudige vraag, maar iedereen zal er een eigen antwoord op geven. Films kunnen ons aan het denken zetten, onze blik verruimen, maatschappelijke kwesties blootleggen en ons laten meeleven met anderen. Natuurlijk kunnen ze ook gewoon ontspanning en verstrooiing bieden. Maar zijn dat afdoende antwoorden op de vraag waartoe film dient? En waar schiet film juist tekort?

In deze bijeenkomst onderzoeken we de mogelijkheden én beperkingen van film. Is het ene beeld waardevoller dan het andere? Bestaan er goede en slechte beelden, en wie bepaalt dat eigenlijk? Aan de hand van prikkelende filmfragmenten verkennen we de klassieke ideeën van het goede, het ware en het schone, of ontdekken we juist films die zich aan zulke categorieën onttrekken.

Donderdag 1 oktober: Het (filmische) moment

In deze bijeenkomst onderzoeken we de unieke kracht van het filmische moment. Wat is een moment eigenlijk, en hoe weet film iets zo vluchtigs en ongrijpbaars vast te leggen? Een betekenisvol ogenblik in een film zegt veel over onze ervaring van tijd: hoe we omgaan met wat voorbijgaat en wat ons juist bijblijft.

Wanneer een moment wordt herhaald, vertraagd of nauwkeurig geanalyseerd, verandert onze beleving ervan. De tijd lijkt zich uit te rekken, betekenissen verschuiven en wat eerst vluchtig leek, wordt tastbaar. Maar waar schuilt die kracht precies? In het beeld zelf, of in de blik en het gehoor van de toeschouwer? Kunnen filmische momenten worden herhaald, teruggespoeld of zelfs stilgezet zonder hun magie te verliezen?

Verwacht een avontuurlijke bijeenkomst vol prikkelende filmscènes waarin het ogenblikkelijke centraal staat en waarin we onderzoeken hoe film ons anders laat kijken naar tijd, herinnering en ervaring.

Donderdag 8 oktober: Verwondering

De held die stiekem achter een verboden deur kijkt, een adembenemende stunt of een minutenlang shot waarin je blik langzaam afdwaalt naar de wolken: film beschikt over eindeloos veel mogelijkheden om nieuwsgierigheid en verwondering op te roepen. Films nodigen ons uit om onbekende werelden te verkennen, mee te leven met personages en onze blik te richten op wat we nog niet begrijpen. Tegelijk kunnen ze ons vragen onze verwachtingen los te laten en ons open te stellen voor het onverwachte, het vreemde en het wonderlijke.

Wat zegt die aantrekkingskracht van het onbekende over onszelf? Waarom willen we begrijpen wat zich aan ons zicht onttrekt, en wat gebeurt er wanneer verwondering omslaat in ongemak? In deze bijeenkomst onderzoeken we filmscènes waarin nieuwsgierigheid en verwondering elkaar raken en versterken. Juist in die momenten, betogen Sabine Winters en Kevin Toma, toont film een van zijn meest bijzondere kwaliteiten: het vermogen om ons anders te laten kijken naar de wereld en onze plaats daarin.

Donderdag 15 oktober: Slaap

Slapen doen we allemaal – althans, dat hopen we. Toch blijft slaap een van de meest raadselachtige aspecten van het menselijk bestaan. Nacht na nacht glijden we ongemerkt een toestand binnen waarin bewustzijn, tijdsbesef en controle tijdelijk verdwijnen. Juist omdat slaap zo alledaags én ongrijpbaar is, vormt zij een fascinerend onderwerp voor film.

Vanaf de vroegste cinema wemelt het van de slapende, dromende, halfwakkere en slaapwandelende personages. Films tonen mensen die in slaap vallen, ontwaken, dromen of juist wanhopig proberen de slaap te vatten. Tegelijk roept dat vragen op. Wordt er in films eigenlijk wel écht geslapen? Wat maakt slaap zo aantrekkelijk voor filmmakers? En waarom lijken sommige films hun publiek juist in een dromerige of bijna slapende toestand te willen brengen?

In deze bijeenkomst onderzoeken we hoe films slaap verbeelden en welke ideeën over bewustzijn, dromen en werkelijkheid daarin doorklinken. Aan de hand van verrassende filmfragmenten verkennen we een fenomeen dat we allemaal kennen, maar nooit helemaal begrijpen.

Kevin Toma

Kevin Toma (Sittard, 1974) studeerde filmwetenschappen in Nijmegen. Hij begon met het schrijven van filmrecensies voor de Filmkrant en werkte later een periode als webredacteur voor VPRO Cinema. Momenteel is hij filmdocent en werkt hij als filmcriticus voor onder andere de Volkskrant. Hij verzorgt regelmatig cursussen en inleidingen door het hele land, zo ook sinds 2008 in het Louis Hartlooper Complex.

Sabine Winters

Sabine Winters is wetenschapsfilosoof, docent en onderzoeker. Aan de Universiteit Utrecht doet zij promotieonderzoek naar de rol van verbeelding in de ruimtewetenschappen. Daarnaast programmeert zij kunst en technologie bij De Lindenberg in Nijmegen, doceert zij aan de ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten en verzorgt zij lezingen en cursussen over film en filosofie. In haar werk onderzoekt zij hoe verhalen, beelden en ideeën onze blik op wetenschap, technologie en de toekomst vormen.