- Kijkwijzer 12
Vanaf 30 juli presenteert Close-Up een retrospectief van Jacques Tati, de grote meester van de visuele komedie. Zes van zijn tijdloze klassiekers keren terug naar het grote doek in schitterende 4K-restauraties: een uitgelezen kans om zijn films te beleven zoals ze bedoeld zijn.
Met zijn onvergetelijke alter ego Monsieur Hulot observeerde Tati de moderne wereld met een scherp oog voor de schoonheid én de absurditeit van het alledaagse. In zijn films zeggen blikken, bewegingen en geluiden vaak meer dan woorden. Achter iedere grap gaat een minutieus gecomponeerd beeld schuil; achter iedere scène een wereld vol kleine ontdekkingen. Zijn speelse, intelligente cinema inspireerde generaties filmmakers, van Wes Anderson tot Aki Kaurismäki, en heeft niets aan frisheid verloren.
In deze Close-Up zijn te zien:
Van de vrolijke dorpschaos van Jour de Fête en de ontspannen vakantiesfeer van Les Vacances de Monsieur Hulot tot de satirische blik op de consumptiemaatschappij in Mon Oncle en het monumentale Playtime – vaak beschouwd als Tati’s magnum opus – ontvouwt zich een oeuvre dat tegelijk geestig, ontroerend en verrassend actueel is. Ook Trafic en Parade tonen een filmmaker die met eindeloze inventiviteit blijft spelen met ruimte, ritme en de relatie tussen publiek en voorstelling.
De nieuwe 4K-restauraties brengen Tati’s verbluffende aandacht voor detail, zijn rijke geluidsontwerp en de gelaagde beeldcomposities scherper in beeld dan ooit. Zijn films vragen niet om haast, maar om aandacht: om rond te kijken, te luisteren en je telkens opnieuw te laten verrassen.
Een unieke gelegenheid om het complete oeuvre van Jacques Tati te (her)ontdekken op het grote scherm waar zijn films pas echt tot leven komen.
Jour De Fête speelt zich af in het landelijke Sainte-Sévère, waar een kermis neerstrijkt met woonwagens, een draaimolen en een rondreizende bioscoop. Voor de verbaasde dorpsbewoners wordt een documentaire vertoond over de moderne, geautomatiseerde werkwijzen van de Amerikaanse posterijen. Geïnspireerd door dit beeld van efficiëntie besluit François, de lokale postbode, om zijn bezorgingen op dezelfde snelle en vooruitstrevende manier uit te voeren als zijn Amerikaanse collega’s. Met zijn oude fiets en grote vastberadenheid probeert hij zijn werk drastisch te versnellen, wat onvermijdelijk leidt tot een reeks komische misverstanden en fysieke verwikkelingen in het dorp.
Les Vacances de Monsieur Hulot speelt zich af in een badplaats aan de Atlantische kust waar vakantiegangers hun stedelijke gewoontes meenemen naar een omgeving die juist bedoeld is voor rust en ontspanning. In deze setting arriveert Monsieur Hulot in zijn oude, lawaaierige auto met de eenvoudige bedoeling om van zijn vakantie te genieten. Door zijn naïeve en onhandige aard veroorzaakt hij echter onbedoeld een reeks kleine verstoringen en misverstanden. Hoewel zijn intenties altijd goed zijn, leiden zijn acties voortdurend tot lichte chaos, waardoor de rust van de hotelgasten langzaam maar zeker wordt verstoord en de ogenschijnlijk serene vakantiesfeer uit balans raakt.
Mon Oncle speelt zich af tussen twee werelden die elkaar scherp contrasteren: een hypermoderne, steriele woonwijk en een meer traditionele, levendige omgeving. In het ultramoderne huis van de familie Arpel is alles geautomatiseerd en strak georganiseerd, maar juist daardoor is er weinig ruimte voor spontaniteit of spel. Hun zoon Gérard groeit op in deze gecontroleerde omgeving en verveelt zich zichtbaar. De komst van Monsieur Hulot, de broer van Madame Arpel, brengt verstoring in deze zorgvuldig geordende wereld. Zijn nonchalante en speelse manier van leven botst voortdurend met de logica van efficiëntie en design, wat leidt tot een reeks komische situaties. Tegelijkertijd wordt hij voor de jonge Gérard een onverwachte bron van verbeelding en vrijheid. Om zijn invloed te beperken wordt Hulot zelfs aan het werk gezet in de plasticfabriek van zijn schoonbroer, waar hij opnieuw chaos veroorzaakt binnen een systeem dat net perfect wil functioneren.
Playtime volgt twee parallelle lijnen die elkaar uiteindelijk kruisen in een hypermoderne, glanzende maar desoriënterende versie van Parijs. Amerikaanse toeristen landen op Orly voor een kort bezoek aan de stad, terwijl Monsieur Hulot intussen in dezelfde omgeving probeert zijn weg te vinden en werk te zoeken. In deze wereld van glas, staal en spiegelende oppervlakken raakt Hulot voortdurend gedesoriënteerd. Contacten worden moeilijk gelegd, gesprekken lopen mis en de stad zelf lijkt eerder een labyrint van moderniteit dan een herkenbare plek. De toeristen en Hulot bewegen onafhankelijk van elkaar door dezelfde ruimtes, tot hun paden elkaar uiteindelijk kruisen in het pas geopende, chique restaurant Royal Garden, waar de moderne façade langzaam maar zeker begint te desintegreren in georganiseerde chaos.
Trafic volgt Monsieur Hulot, grafisch ontwerper bij het bedrijf Altra, die een experimentele, technisch uitgeruste caravan heeft ontworpen. Samen met het voertuig reist hij via de snelwegen van Frankrijk en België richting het autosalon van Amsterdam, waar het model gepresenteerd moet worden aan het publiek en potentiële kopers. Wat een eenvoudige en zakelijke verplaatsing had moeten zijn, verandert al snel in een opeenstapeling van problemen: mechanische defecten, technische storingen, een douanecontrole en een ongeluk zorgen voor voortdurende vertragingen….
Parade is geen traditionele speelfilm, maar een gefilmde circusvoorstelling waarin Jacques Tati zelf optreedt als Monsieur Loyal in het Stockholm Cirkus. Binnen een speels en vaak absurd participatief spektakel leidt hij het publiek door een reeks optredens van muzikanten, jongleurs, goochelaars en acrobaten, waarbij de grens tussen artiest en toeschouwer voortdurend wordt opgeheven. In plaats van een klassiek verhaal staat de film volledig in het teken van performance, ritme en interactie. Tati fungeert als ceremoniemeester die de overgangen tussen de nummers verzorgt en tegelijk zijn eigen pantomime-achtige stijl opnieuw tot leven brengt. De film krijgt zo het karakter van een levendige ode aan het variété en het directe contact tussen performer en publiek.